{"id":164,"date":"2013-03-01T22:42:07","date_gmt":"2013-03-01T21:42:07","guid":{"rendered":"http:\/\/parafiakrakowwitkowice.pl\/?p=164"},"modified":"2014-01-18T22:58:56","modified_gmt":"2014-01-18T21:58:56","slug":"historia-parafii","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/?p=164","title":{"rendered":"Historia parafii"},"content":{"rendered":"

\"kosciol\"<\/a>Parafia \u015bw. Marii Magdaleny obejmuje obszar dw\u00f3ch dawnych wsi podkrakowskich: Witkowic i G\u00f3rki Narodowej.<\/p>\n

Na tych terenach ju\u017c w bardzo odleg\u0142ych czasach istnia\u0142y osady ludzkie. Pozosta\u0142y po nich \u015blady wydobyte przez archeolog\u00f3w mi\u0119dzy innymi na s\u0105siednich wzg\u00f3rzach i na polach nad Bia\u0142uch\u0105, gdzie odkryto pozosta\u0142o\u015bci po wytw\u00f3rni ozd\u00f3b z\u00a0br\u0105zu funkcjonuj\u0105cej w I-II wieku po Chr.<\/p>\n

<\/p>\n

W wiekach VIII-IX, czyli w tzw. okresie plemiennym historii Polski, zacz\u0119\u0142o si\u0119 tu intensywne osadnictwo. Pierwsza wiadomo\u015b\u0107 o wsi Witkowice pochodzi z pierwszej po\u0142owy XIII w. Zachowa\u0142y si\u0119 mianowicie zapiski o zmar\u0142ym w 1248 r. prepozycie (proboszczu) krakowskim imieniem Wit, kt\u00f3ry zapisa\u0142 kanonikom katedralnym cz\u0119\u015b\u0107 wsi Pr\u0105dnik, nazwan\u0105 od jego imienia (w zdrobnieniu Witek) Witkowicami. G\u00f3rka (nie nazywana wtedy jeszcze Narodow\u0105) wyst\u0119puje w dokumentach po raz pierwszy du\u017co p\u00f3\u017aniej: w 1398 r., a w 1462 wspomina si\u0119 o niej jako nale\u017c\u0105cej do wawelskiej kapitu\u0142y katedralnej. Obie wsie by\u0142y zatem, od pocz\u0105tku swego istnienia, wsiami ko\u015bcielnymi. Przydzielane przez kapitu\u0142\u0119 poszczeg\u00f3lnym kanonikom przynosi\u0142y im doch\u00f3d stanowi\u0105cy wynagrodzenie za pe\u0142nione obowi\u0105zki. Doch\u00f3d ten pochodzi\u0142 od ch\u0142op\u00f3w poddanych, kt\u00f3rzy za u\u017cytkowanie swoich gospodarstw op\u0142acali odpowiedni czynsz, nie licz\u0105c innych powinno\u015bci w naturze i us\u0142ugach. W miar\u0119 up\u0142ywu czasu w ca\u0142ej Polsce sytuacja poddanych zmienia\u0142a si\u0119 na gorsze. Ju\u017c pod koniec XV wieku i Witkowicach, i w G\u00f3rce wprowadzano obowi\u0105zek darmowej pracy przez ch\u0142op\u00f3w poddanych w gospodarstwie u\u017cytkowanym bezpo\u015brednio przez kanonik\u00f3w, czyli odrabianie tzw. pa\u0144szczyny na folwarku pa\u0144skim.<\/p>\n

Kanonicy mieszkali stale w Krakowie. Posiad\u0142o\u015bciami swymi kierowali przez zarz\u0105dc\u00f3w. Utrzymywali tu natomiast dworki s\u0142u\u017c\u0105ce za rezydencje podmiejskie. Dw\u00f3r w Witkowicach le\u017ca\u0142 na wzniesieniu, w ogrodzie urz\u0105dzonym w XVI w. wed\u0142ug \u00f3wczesnej mody w stylu w\u0142oskim. Roztacza\u0142 si\u0119 st\u0105d widok na Krak\u00f3w i na dalekie Tatry.
\nPrzy wje\u017adzie na teren dworu wzniesiono, zachowan\u0105 do dzi\u015b, kapliczk\u0119 przydro\u017cn\u0105 z wyobra\u017ceniami atrybut\u00f3w M\u0119ki Pa\u0144skiej i wyryt\u0105 dat\u0105 powstania: 1632. Wtedy to, w pierwszej po\u0142owie XVII w. wsie dobrze si\u0119 rozwija\u0142y, zabudowania dworskie utrzymano w dobrym stanie. Kanonicy przyjmowali tu znakomitych go\u015bci.<\/p>\n

Po naje\u017adzie szwedzkim w 1655 r. i walkach wewn\u0119trznych kraj zosta\u0142 zrujnowany i wyludniony. Odbi\u0142o si\u0119 to tak\u017ce na sytuacji wsi podkrakowskich. W Witkowicach i G\u00f3rce gospodarstwa ch\u0142opskie podupada\u0142y obci\u0105\u017cane coraz wi\u0119kszymi powinno\u015bciami. Ch\u0142opi posiadaj\u0105cy najwi\u0119ksze gospodarstwa (\u201ekmiecie\u201d) musieli ju\u017c odrabia\u0107 cztery dni pa\u0144szczyzny w tygodniu. Coraz wi\u0119cej by\u0142o mieszka\u0144c\u00f3w ubo\u017cszych: zagrodnik\u00f3w, cha\u0142upnik\u00f3w i komornik\u00f3w (ci ostatni nie mieli nawet w\u0142asnego domu i mieszkali u bogatszych gospodarzy). W gorszym stanie utrzymywa\u0142o si\u0119 tak\u017ce gospodarstwo folwarczne kanonik\u00f3w. Mimo to w\u0142a\u015bnie wtedy: w latach 1675-1676 kanonik posiadaj\u0105cy w\u00f3wczas Witkowice, ks. Jan Chryzostom Bodzenta, zbudowa\u0142 na terenie ogrodu dworskiego i wyposa\u017cy\u0142 pi\u0119kn\u0105 kaplic\u0119 w stylu barokowym (na rzucie o\u015bmiok\u0105ta), pod wezwaniem \u015bw. Marii Magdaleny.
\n\"tablica\"<\/a> Zosta\u0142o to upami\u0119tnione tablic\u0105 znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 dzi\u015b na zewn\u0119trznej \u015bcianie kaplicy, z zatartym ju\u017c nieco napisem \u0142aci\u0144skim.<\/p>\n

Nowy najazd szwedzki na pocz\u0105tku XVIII w., nast\u0119pnie za\u015b przemarsze obcych wojsk i wojny wewn\u0119trzne spowodowa\u0142y dalsze zniszczenia. W 1796 r. Witkowice i G\u00f3rka po trzecim rozbiorze Polski przesz\u0142y pod panowanie Austrii. W\u0142adze zaborcze wprowadza\u0142y nowe porz\u0105dki. Po\u0142o\u017cenie ch\u0142op\u00f3w poddanych zosta\u0142o nieco z\u0142agodzone. Maj\u0105tki kanonik\u00f3w katedralnych okrojono. Witkowice pozosta\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 kapitu\u0142y, natomiast G\u00f3rka zosta\u0142a przej\u0119ta na w\u0142asno\u015b\u0107 pa\u0144stwa i sprzedana prywatnym w\u0142a\u015bcicielom jako \u201edzier\u017cawa wieczysta\u201d.<\/p>\n

Po kilkunastoletnich rz\u0105dach austriackich (1796-1809) i kilkuletniej przynale\u017cno\u015bci wraz z Krakowem do Ksi\u0119stwa Warszawskiego (1809-1815) G\u00f3rka i Witkowice znalaz\u0142y si\u0119 w nowo utworzonym pa\u0144stewku pod nazw\u0105 Wolne Miasto Krak\u00f3w. W ci\u0105gu 30 lat jego istnienia, mimo r\u00f3\u017cnych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych (jak epidemia cholery w 1831 r.), \u017cy\u0142o si\u0119 tu spokojnie i wzgl\u0119dnie dostatnio. We wszystkich wsiach ko\u015bcielnych, a wi\u0119c i w Witkowicach, oraz w pa\u0144stwowych (wtedy m\u00f3wiono: narodowych), do kt\u00f3rych zaliczano te\u017c G\u00f3rk\u0119, przeprowadzono \u201eoczynszowanie w\u0142o\u015bcian\u201d. Oznacza\u0142o to zamian\u0119 uci\u0105\u017cliwej pa\u0144szczyzny na czynsz p\u0142acony w pieni\u0105dzu i by\u0142o znacznym udogodnieniem dla gospodarstw ch\u0142opskich. W tym czasie G\u00f3rk\u0119, w odr\u00f3\u017cnieniu od innych wsi o tej nazwie, zacz\u0119to nazywa\u0107 G\u00f3rk\u0105 Narodow\u0105, a p\u0142yn\u0105c\u0105 z Doliny Ojcowskiej rzek\u0119 Pr\u0105dnik, od miejsca, gdzie przekracza\u0142a granic\u0119 pa\u0144stwow\u0105 mi\u0119dzy Wolnym Miastem Krakowem a zaborem rosyjskim \u2013 Bia\u0142uch\u0105.<\/p>\n

Po kilkudniowym, kompletnie nieudanym powstaniu krakowskim w 1846 r. teren Wolnego Miasta Krakowa wcielony zosta\u0142 znowu do Austrii, do jej prowincji nazwanej Galicj\u0105, ze stolic\u0105 we Lwowie. W 1848 r. uchwalono przeprowadzenie w Galicji uw\u0142aszczenia gospodarstw ch\u0142opskich. W ci\u0105gu najbli\u017cszych lat tak\u017ce w Witkowicach i G\u00f3rce Narodowej ch\u0142opi otrzymali na w\u0142asno\u015b\u0107 swoje gospodarstwa, usta\u0142y ich wszelkie obowi\u0105zki wobec \u201epana\u201d (op\u0142ata czynszu) oraz zale\u017cno\u015b\u0107 podda\u0144cza. Stawali si\u0119 te\u017c pe\u0142noprawnymi obywatelami, gdy\u017c po zmianach ustrojowych w pa\u0144stwie w 1867 r. Galicja uzyska\u0142a autonomi\u0119, a na wsiach funkcjonowa\u0142 samorz\u0105d terytorialny (zarz\u0105dy gmin pochodz\u0105ce z wybor\u00f3w). Nast\u0119powa\u0142y te\u017c zmiany cywilizacyjne. Po wprowadzeniu w Galicji przymusu szkolnego, w 1882 zosta\u0142a utworzona w Witkowicach jednoklasowa szko\u0142a ludowa dla dzieci z obu wsi, kt\u00f3ra w 1890 r. uzyska\u0142a w\u0142asny budynek.<\/p>\n

Maj\u0105tek ziemski w G\u00f3rce Narodowej zmienia\u0142 cz\u0119sto swoich w\u0142a\u015bcicieli. W latach 1838-1845 nale\u017ca\u0142 do wybitnego historyka i prawnika, profesora Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego Antoniego Zygmunta Helcla, kt\u00f3ry na miejscu dawnego dworu kanonik\u00f3w zbudowa\u0142 pi\u0119trowy pa\u0142acyk, po\u0142o\u017cony w pi\u0119knie urz\u0105dzonym parku. Po kolejnych zmianach w\u0142a\u015bcicieli maj\u0105tek w G\u00f3rce Narodowej przeszed\u0142 w 1906 r. na w\u0142asno\u015b\u0107 Konstantego Buszczy\u0144skiego, kt\u00f3ry na terenie \u00f3wczesnego Podola rosyjskiego (dzi\u015b Ukraina), prowadzi\u0142 doskonale prosperuj\u0105ce przedsi\u0119biorstwo hodowli nasion buraka cukrowego. Fili\u0119 tego przedsi\u0119biorstwa urz\u0105dzi\u0142 teraz w G\u00f3rce Narodowej obejmuj\u0105c te\u017c pola uprawne dzier\u017cawione od kapitu\u0142y w Witkowicach. W ten spos\u00f3b G\u00f3rka Narodowa sta\u0142a si\u0119 wa\u017cnym, szeroko znanym o\u015brodkiem nasiennictwa.<\/p>\n

W zakresie organizacji ko\u015bcielnej Witkowice i G\u00f3rka Narodowa nale\u017ca\u0142y od pocz\u0105tku do bardzo starej, bo utworzonej ju\u017c w XIII w., parafii w Zielonkach. Coraz liczniejsi teraz mieszka\u0144cy chcieli mie\u0107 u siebie cho\u0107by niewielki ko\u015bci\u00f3\u0142ek. Tymczasem kaplica dworska, o kt\u00f3r\u0105 nie dbali dzier\u017cawcy maj\u0105tku w Witkowicach, popad\u0142a w ruin\u0119. W ostatnich latach XIX w. sta\u0142y ju\u017c tylko jej go\u0142e mury, bez dachu, zaros\u0142e zielskiem. Dopiero gdy kanonik Jozafat Sobierajski (1841-1916), znany krakowski katecheta i opiekun si\u00f3str felicjanek, obj\u0105\u0142 w posiadanie Witkowice, w\u0142asnym kosztem odbudowa\u0142 w 1900 r. kaplic\u0119 \u015bw. Marii Magdaleny, urz\u0105dzi\u0142 j\u0105 na nowo i wyposa\u017cy\u0142 w sprowadzon\u0105 z Rzymu, po\u015bwi\u0119con\u0105 przez papie\u017ca kopi\u0119 obrazu Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy (jest to bodaj pierwsza w Krakowie kopia tego obrazu, starsza od znajduj\u0105cej si\u0119 w ko\u015bciele oo. Redemptoryst\u00f3w na Podg\u00f3rzu). Kaplic\u0119 po\u015bwi\u0119cono w 1901 r. jako publiczn\u0105 (tzn. dost\u0119pn\u0105 dla og\u00f3\u0142u wiernych), w kt\u00f3rej ksi\u0119\u017ca z Zielonek mogli odt\u0105d odprawia\u0107 nabo\u017ce\u0144stwa i prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 duszpastersk\u0105.<\/p>\n

Od 1846 r. Krak\u00f3w le\u017ca\u0142 na kra\u0144cach cesarstwa austriackiego, nad sam\u0105 granic\u0105 rosyjsk\u0105. Witkowice by\u0142y od niej oddalone zaledwie o kilka kilometr\u00f3w. Z tego powodu Austriacy zamienili Krak\u00f3w na twierdz\u0119 i otoczyli wie\u0144cem fort\u00f3w. Witkowice znalaz\u0142y si\u0119 w ich obr\u0119bie a na kra\u0144cach samej wsi, przy drodze do Zielonek, urz\u0105dzono magazyn materia\u0142\u00f3w wybuchowych i amunicji, tzw. prochowni\u0119. Gdy latem 1914 r. wybuch\u0142a pierwsza wojna \u015bwiatowa, front austriacko-rosyjski znalaz\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu. Na szcz\u0119\u015bcie dla Witkowic Rosjanie nie zaatakowali od p\u00f3\u0142nocy, wojska ich zbli\u017cy\u0142y si\u0119 do Krakowa od wschodu i zosta\u0142y odparte. Nie dosz\u0142o do obl\u0119\u017cenia miasta, ale wsie przygraniczne (Zielonki, Bibice) zosta\u0142y zniszczone dla oczyszczenia przedpola. Witkowice ucierpia\u0142y tylko po\u015brednio.<\/p>\n

Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 r. i po reorganizacjach administracyjnych Witkowice razem z G\u00f3rk\u0105 Narodow\u0105 tworzy\u0142y gromad\u0119 nale\u017c\u0105c\u0105 do gminy zbiorowej w Zielonkach. Kiedy za\u015b utworzono w 1924 r. parafi\u0119 pod wezwaniem Dobrego Pasterza w Pr\u0105dniku Czerwonym, w\u0142\u0105czono do niej G\u00f3rk\u0119 Narodow\u0105. Obie wsie korzysta\u0142y coraz bardziej z blisko\u015bci miasta, zw\u0142aszcza gdy poprawi\u0142y si\u0119 po\u0142\u0105czenia komunikacyjne (tramwaj dochodz\u0105cy do Nowego Kleparza, potem autobus do samych Witkowic). We wschodniej cz\u0119\u015bci G\u00f3rki Narodowej, zwanej Now\u0105 G\u00f3rk\u0105, zacz\u0119\u0142o powstawa\u0107 w latach 30. XX w. osiedle podmiejskich dom\u00f3w przy nowo wytyczonych ulicach. Zacz\u0119to tez wprowadzanie o\u015bwietlenia elektrycznego.<\/p>\n

Wa\u017cnym wydarzeniem w dziejach Witkowic sta\u0142o si\u0119 przeniesienie w 1919 r. do dawnych barak\u00f3w wojskowych zak\u0142adu leczniczo-wychowawczego dla dzieci chorych na jaglic\u0119 \u2013 zaka\u017an\u0105 chorob\u0119 oczu, kt\u00f3ra szerzy\u0142a si\u0119 w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej. Zak\u0142ad ten za\u0142o\u017cony zosta\u0142 przez Ksi\u0105\u017c\u0119co-Biskupi Komitet Pomocy dla Dotkni\u0119tych Kl\u0119sk\u0105 Wojny (w skr\u00f3cie: KBK), na czele kt\u00f3rego sta\u0142 biskup krakowski Adam Stefan Sapieha. Zak\u0142ad znakomicie si\u0119 rozwija\u0142 nios\u0105c pomoc setkom chorych dzieci z ca\u0142ej Polski. Po rozwi\u0105zaniu KBK przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego stanowi\u0105c agend\u0119 katedry okulistyki. Piecz\u0119 nad zak\u0142adem sprawowa\u0142 z wielkim oddaniem, przez ca\u0142y okres mi\u0119dzywojenny, prof. Emil Godlewski, opiek\u0119 duchow\u0105 \u2013 ksi\u0119\u017ca misjonarze z Kleparza (pierwszym kapelanem by\u0142 p\u00f3\u017aniejszy biskup sandomierski Jan Lorek).<\/p>\n

W 1927 r. zdarzy\u0142o si\u0119 wielkie nieszcz\u0119\u015bcie. W niedziel\u0119 Zielonych \u015awi\u0105t, 5 czerwca nast\u0105pi\u0142a eksplozja materia\u0142\u00f3w wybuchowych w witkowickiej prochowni. Wybuch by\u0142 tak silny, \u017ce w \u015br\u00f3dmie\u015bciu Krakowa powylatywa\u0142y szyby z okien, zosta\u0142y mniej lub bardziej zniszczone niemal wszystkie domy w Witkowicach i G\u00f3rce Narodowej, le\u017c\u0105ce za\u015b w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie baraki zak\u0142adu przeciwjagliczego \u2013 zupe\u0142nie zniesione. Zgin\u0105\u0142 na miejscu \u017co\u0142nierz strzeg\u0105cy prochowni, drugi za\u015b powa\u017cnie ranny. Wszystkie chore dzieci z zak\u0142adu przeciwjagliczego trzeba by\u0142o ewakuowa\u0107 do Krakowa, wiele z nich dozna\u0142o powa\u017cnych obra\u017ce\u0144, ale \u017cadne nie straci\u0142o \u017cycia, co przypisywano cudownej opiece Matki Boskiej Niepokalanie Pocz\u0119tej, kt\u00f3rej gipsowa figura, znajduj\u0105ca si\u0119 w prowizorycznej kaplicy zak\u0142adowej, wysz\u0142a bez szwanku z wybuchu (dzi\u015b znajduje si\u0119 w g\u0142\u00f3wnym o\u0142tarzu kaplicy szpitalnej). Dzi\u0119ki energicznemu dzia\u0142aniu w\u0142adz pa\u0144stwowych odbudowa wsi przebieg\u0142a bardzo szybko. Zak\u0142ad przeciwjagliczy wzniesiono na nowo wg projektu znanego architekta krakowskiego, Wac\u0142awa Krzy\u017canowskiego. Do eleganckich parterowych pawilon\u00f3w w otoczeniu parkowym ju\u017c w grudniu1927 r. mogli powr\u00f3ci\u0107 mali pacjenci. Nieco p\u00f3\u017aniej, w tym samym stylu zbudowano na wzniesieniu kaplic\u0119 pod wezwaniem Niepokalanego Pocz\u0119cia NMP.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 1939 r. Polsk\u0119 zaatakowa\u0142y wojska niemieckie. 6 wrze\u015bnia w Krakowie i okolicy zacz\u0119\u0142a si\u0119 okupacja hitlerowska. Na terenie Witkowic i G\u00f3rki Narodowej przebiega\u0142a ona stosunkowo spokojnie poza niedostatkiem \u017cywno\u015bci i innych artyku\u0142\u00f3w pierwszej potrzeby, dotykaj\u0105cym zw\u0142aszcza te rodziny, kt\u00f3re nie posiada\u0142y gospodarstw rolnych. Przedsi\u0119biorstwo Buszczy\u0144skich dzia\u0142a\u0142o nadal daj\u0105c prac\u0119 miejscowym. Uda\u0142o si\u0119 utrzyma\u0107, cho\u0107 pod zarz\u0105dem niemieckim, zak\u0142ad przeciwjagliczy, obs\u0142ugiwany nadal przez polski personel i polskich kapelan\u00f3w. Nowy niemiecki dyrektor, Paul Starke okaza\u0142 si\u0119 porz\u0105dnym cz\u0142owiekiem, dbaj\u0105cym o chore dzieci i skutecznie broni\u0105cym istnienia zak\u0142adu. Tragiczny los spotka\u0142 natomiast \u017byd\u00f3w. Kilka miejscowych rodzin \u017cydowskich oraz wiele innych, kt\u00f3re nap\u0142yn\u0119\u0142y w pierwszy roku wojny po wyp\u0119dzeniu z Krakowa, zosta\u0142o w 1941 r. przesiedlonych do getta na Podg\u00f3rzu. Prawie wszyscy zostali wymordowani.<\/p>\n

Z dniem 1 czerwca 1941 r., na mocy zarz\u0105dzenia w\u0142adz niemieckich, w granice administracyjne Krakowa w\u0142\u0105czono 31 wsi podmiejskich, kt\u00f3re w du\u017cej mierze zachowywa\u0142y jeszcze charakter rolniczy. Nale\u017ca\u0142y do nich tak\u017ce Witkowice i G\u00f3rka Narodowa. Sta\u0142y si\u0119 teraz formalnie nowymi, tzw. dzielnicami katastralnymi Krakowa: nr XXXIX (Witkowice) i XL (G\u00f3rka), a tamtejsza ludno\u015b\u0107 \u2013 mieszka\u0144cami miasta.<\/p>\n

18 stycznia 1945 r. Armia Czerwona zaj\u0119\u0142a Krak\u00f3w. Poprzedniej nocy bez wi\u0119kszych walk Niemcy zostali wyparci z Witkowic i G\u00f3rki Narodowej. Na oswobodzonych od okupant\u00f3w hitlerowskich terenach w\u0142adz\u0119 obejmowa\u0142, uformowany w Lublinie z nadania Zwi\u0105zku Sowieckiego, Rz\u0105d Tymczasowy. Mimo \u017ce wszystkie zarz\u0105dzenia w\u0142adz hitlerowskich zosta\u0142y uznane na niewa\u017cne, po d\u0142u\u017cszej dyskusji zosta\u0142o zaakceptowane w\u0142\u0105czenie do Krakowa gmin podmiejskich. Dawa\u0142o to Witkowicom i G\u00f3rce mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego rozwoju w ramach organizmu wielkomiejskiejskiego, korzystanie z miejskiej gospodarki komunalnej: sieci komunikacyjnej, energetycznej itd.<\/p>\n

W rozpoczynaj\u0105cym si\u0119 okresie tzw. Polski Ludowej w dwu nowych dzielnicach Krakowa nast\u0119powa\u0142y przemiany polityczne i gospodarczo-spo\u0142eczne jak w ca\u0142ej Polsce. Po likwidacji samorz\u0105du terytorialnego i po wprowadzeniu nowego podzia\u0142u administracyjnego miasta, Witkowice i G\u00f3rka znalaz\u0142y si\u0119 najpierw (w 1954 r.) w dzielnicy Kleparz, a po nowym podziale (w 1973 r.) \u2013 w dzielnicy Krowodrza. Nie zlokalizowano tu wielkiego przemys\u0142u. Resztki niewielkich gospodarstw rolnych pozosta\u0142y do dzi\u015b. W czasie przeprowadzania w 1945 r. reformy rolnej pozostawiono przedsi\u0119biorstwo nasiennicze Buszczy\u0144skich jako wa\u017cne ze wzgl\u0119d\u00f3w gospodarczych. Funkcjonowa\u0142o ono przez pewien czas pod dawn\u0105 nazw\u0105, ale \u201epod zarz\u0105dem pa\u0144stwowym\u201d, nast\u0119pnie ulega\u0142o przekszta\u0142ceniom. Zak\u0142ad przeciwjagliczy po rozbudowie i licznych przekszta\u0142ceniach sta\u0142 si\u0119 Wojew\u00f3dzkim Szpitalem Okulistycznym.<\/p>\n

Rozbudowa Krakowa, w tym powstanie Nowej Huty, spowodowa\u0142a zacieranie uk\u0142adu przestrzennego dawnych wsi. W wyniku wytyczenia linii kolejowej do Nowej Huty wa\u0142 kolejowy przeci\u0105\u0142 ul. Siewn\u0105 dziel\u0105c G\u00f3rk\u0119 Narodow\u0105. W jej po\u0142udniowej cz\u0119\u015bci, na pograniczu dawnego Pr\u0105dnika Bia\u0142ego oraz w cz\u0119\u015bci przylegaj\u0105cej do Pr\u0105dnika Czerwonego wyros\u0142y bloki budownictwa wielkomiejskiego, powstawa\u0142y nowe osiedla mieszkaniowe. W cz\u0119\u015bci p\u00f3\u0142nocnej G\u00f3rki oraz w Witkowicach pozosta\u0142o wiele zieleni: pola uprawne nad wij\u0105c\u0105 si\u0119, nieuregulowan\u0105 na tym odcinku Bia\u0142uch\u0105, zaniedbany nieco kompleks le\u015bny \u201eparku witkowickiego\u201d, dolina Bibiczanki i tereny szpitala okulistycznego oraz bardzo zniszczonego \u201epa\u0142acu\u201d w G\u00f3rce. Zachowa\u0142o si\u0119 wiele jeszcze budownictwa wiejskiego, a reliktem dawnych zwyczaj\u00f3w pozosta\u0142y urz\u0105dzane corocznie do\u017cynki. Zanika\u0142y natomiast stopniowo, po wch\u0142oni\u0119ciu przez Krak\u00f3w, takie organizacje spo\u0142eczne, jak ochotnicza stra\u017c po\u017carna czy miejscowy klub sportowy.<\/p>\n

Po przekszta\u0142ceniach ustrojowych 1989 r. nast\u0105pi\u0142y dalsze przemiany. Witkowice i G\u00f3rka Narodowa po wyborach samorz\u0105dowych 1990 r. zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do dzielnicy administracyjnej IV (Pr\u0105dnik Bia\u0142y). Wyrasta\u0142y nowe bloki mieszkaniowe w G\u00f3rce Narodowej, w Witkowicach nowe budownictwo przybra\u0142o posta\u0107 osiedla domk\u00f3w jednorodzinnych (\u201eWitkowice Nowe\u201d). Tradycj\u0119 i tereny uprawne dawnego przedsi\u0119biorstwa hodowlanego Buszczy\u0144skich przej\u0119\u0142a sp\u00f3\u0142ka \u201eMa\u0142opolska Hodowla Ro\u015blin\u201d. Miejscowa szko\u0142a (obecnie szko\u0142a podstawowa nr 68) otrzyma\u0142a imi\u0119 Jerzego Bi\u0144czyckiego, wybitnego aktora krakowskiego pochodz\u0105cego z Witkowic, zmar\u0142ego w 1998 r. Szko\u0142a pe\u0142ni funkcj\u0119 integruj\u0105c\u0105 mieszka\u0144c\u00f3w Witkowic i G\u00f3rki Narodowej: tych pochodz\u0105cych z dawnych miejscowych rodzin, osiad\u0142ych tu (jak mo\u017cna s\u0105dzi\u0107 z nazwisk) co najmniej od XVII wieku, jak i nap\u0142ywowych, zajmuj\u0105cych nowe osiedla mieszkaniowe.<\/p>\n

Czynnikiem zespalaj\u0105cym ponownie dwie dawne wsie kapitulne jest od niedawna parafia \u015bw. Marii Magdaleny, utworzona (\u201eerygowana\u201d) przez kardyna\u0142a Franciszka Macharskiego z dniem 25 grudnia 2000 r. Obj\u0119\u0142a ona teren dawnych Witkowic z parafii Zielonki i dawnej G\u00f3rki Narodowej z parafii Dobrego Pasterza. Organizatorem i pierwszym proboszczem parafii zosta\u0142 ks. Mieczys\u0142aw Dzia\u0142ek. Za ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny s\u0142u\u017cy\u0142a na razie XVII-wieczna kaplica, mimo drewnianej dobud\u00f3wki o wiele za ciasna na potrzeby wiernych. Tote\u017c zaraz podj\u0119to starania o budow\u0119 nowego ko\u015bcio\u0142a.
\n\"kamien_wegielny\"<\/a>Rozpocz\u0119to j\u0105 w lipcu 2002 r., a kamie\u0144 w\u0119gielny zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony uroczy\u015bcie przez kard. Stanis\u0142awa Dziwisza 17 IV 2006. W wigili\u0119 Bo\u017cego Narodzenia 2007 r. w prowizorycznie wewn\u0105trz urz\u0105dzonym ko\u015bciele odprawiono pierwsza msz\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105 (\u201epasterk\u0119\u201d).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Parafia \u015bw. Marii Magdaleny obejmuje obszar dw\u00f3ch dawnych wsi podkrakowskich: Witkowic i G\u00f3rki Narodowej. Na tych terenach ju\u017c w bardzo odleg\u0142ych czasach istnia\u0142y osady ludzkie. Pozosta\u0142y po nich \u015blady wydobyte przez archeolog\u00f3w mi\u0119dzy innymi na s\u0105siednich wzg\u00f3rzach i na polach … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-164","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=164"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":580,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/164\/revisions\/580"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}