{"id":167,"date":"2013-03-01T21:43:08","date_gmt":"2013-03-01T20:43:08","guid":{"rendered":"http:\/\/parafiakrakowwitkowice.pl\/?p=167"},"modified":"2014-01-18T22:53:40","modified_gmt":"2014-01-18T21:53:40","slug":"zabytkowa-kaplica","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/?p=167","title":{"rendered":"Zabytkowa kaplica"},"content":{"rendered":"

\"Stara<\/a>Od 1675 r. posiadaczem wsi kapitulnej Witkowice by\u0142 kanonik Jan Chryzostom Bodzenta (Bodzanta) herbu Szeliga (1615-1678). W Witkowicach gospodarowa\u0142 tylko trzy lata. Zmar\u0142 bowiem 2 kwietnia 1678 r. i pochowany zosta\u0142 w ko\u015bciele kamedu\u0142\u00f3w na Bielanach, gdzie ma skromn\u0105 tablic\u0119 nagrobn\u0105. Zas\u0142u\u017cy\u0142 na to jako dobrodziej eremu kamedulskiego, kt\u00f3remu ofiarowa\u0142 im swoj\u0105 bibliotek\u0119. Maj\u0105tek witkowicki traktowa\u0142 nie tylko jako \u017ar\u00f3d\u0142o dochodu. Dba\u0142 o odbudowe podupad\u0142ych obiekt\u00f3w gospodarczych, a na terenie parku dworskiego ufundowa\u0142 kaplic\u0119, kt\u00f3ra \u2013 przechodz\u0105c r\u00f3\u017cne koleje losu \u2013 przetrwa\u0142a do dzi\u015b.<\/p>\n

<\/p>\n

By\u0142a to wolno stoj\u0105ca, niewielka, o\u015bmiok\u0105tna budowla w stylu barokowym, z wej\u015bciem ozdobionym kamiennym portalem, nakryta by\u0107 mo\u017ce kopu\u0142\u0105. Wewn\u0105trz, pod czterema p\u00f3\u0142kolistymi oknami znajdowa\u0142y si\u0119 i znajduj\u0105 do dzi\u015b nisze \u015bcienne przeznaczone na pos\u0105gi \u015bwi\u0119tych, a na rogach \u2013 cztery pilastry ozdobione korynckimi kapitelami. Kaplic\u0119 po\u015bwi\u0119cono pod wezwaniem \u015bw. Marii Magdaleny. Kanonik Bodzenta zadba\u0142 te\u017c osobi\u015bcie, b\u0105d\u017a pozostawiaj\u0105c odpowiednie zlecenia w swoim testamencie, by kaplica zosta\u0142a odpowiednio wyposa\u017cona w meble, szaty i naczynia liturgiczne, by w niszach ustawi\u0107 figury czterech ewangelist\u00f3w a w o\u0142tarzu drewniany wizerunek \u015bw. Marii Magdaleny. Jedyne, co zachowa\u0142o si\u0119 z tego pierwotnego wyposa\u017cenia, to srebrny poz\u0142acany kielich mszalny z wygrawerowanym herbem Szeliga i napisem \u0142aci\u0144skim brzmi\u0105cym w t\u0142umaczeniu: Z zapisu \u015bp. Jana Chryzostoma Bodzenty kanonika krakowskiego. Na u\u017cytek kaplicy w Witkowicach.
\n\"tablica\"<\/a> Wykonawcy testamentu fundatora umie\u015bcili w kaplicy tablic\u0119 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 jej zbudowanie. Na tablicy tej, znajduj\u0105cej si\u0119 dzi\u015b na zewn\u0119trznej stronie \u015bciany wschodniej, wyryto herb Szeliga i napis \u0142aci\u0144ski o nast\u0119puj\u0105cej tre\u015bci (w t\u0142umaczeniu na j\u0119zyk polski):
\nBogu Wszechmocnemu, Najwy\u017cszemu.
\nNajdostojniejszy i przewielebny pan Jan Chryzostom z Kruszowa Bodzenta, kanonik gnie\u017anie\u0144ski i krakowski oraz przez lat osiemna\u015bcie bardzo zas\u0142u\u017cony prokurator czcigodnej kapitu\u0142y krakowskiej, kaplic\u0119 t\u0119, jako trwa\u0142y pomnik swojej pobo\u017cno\u015bci, w\u0142asnym nak\u0142adem wzni\u00f3s\u0142 od podstaw, ozdobi\u0142 i wyposa\u017cy\u0142 w sprz\u0119t liturgiczny oraz obdarowa\u0142 rocznym czynszem dla kapelana. Na pami\u0105tk\u0119 tego wykonawcy testamentu: najdostojniejsi i przewielebni panowie Andrzej P\u0105gowski, archidiakon i Stanis\u0142aw Rozra\u017cewski, kustosz krakowski kamie\u0144 ten po\u0142o\u017cyli. Zmar\u0142 2 kwietnia roku Pa\u0144skiego 1678.
\nW XVIII w. kaplica, utrzymywana z zapisu testamentowego fundatora, funkcjonowa\u0142a jako dworska (tzn. na u\u017cytek mieszka\u0144c\u00f3w dworu), ale w \u015bwi\u0119to patronki (22 lipca) odprawiano uroczyste nabo\u017ce\u0144stwa \u201eprzy bardzo licznym zgromadzeniu ludu\u201d. Po rozbiorach, gdy kanonicy najcz\u0119\u015bciej puszczali maj\u0105tek w Witkowicach w dzier\u017caw\u0119, o kaplic\u0119 przestano dba\u0107 nale\u017cycie. Ju\u017c od pocz\u0105tku XIX w. nie by\u0142a odnawiana i coraz bardziej niszcza\u0142a, a pod koniec tego stulecia popad\u0142a w kompletn\u0105 ruin\u0119. Fotografia wykonana przez konserwatora zabytk\u00f3w w ostatnich latach XIX w. pokazuje stoj\u0105ce nagie mury, bez \u017cadnego nakrycia, poros\u0142e chwastami. Ratunek przyszed\u0142, podobnie jak poprzednio fundacja, ze strony jednego z kanonik\u00f3w. By\u0142 nim ks. Jozafat Sobierajski (1841-1916), znany krakowski teolog, katecheta i opiekun si\u00f3str felicjanek. Jako kanonik katedralny otrzyma\u0142 on w posiadanie maj\u0105tek kapitulny w Witkowicach w 1900 r. i natychmiast przyst\u0105pi\u0142 do odrestaurowania kaplicy na w\u0142asny koszt. Bardzo szybko odnowiono mury, po\u0142o\u017cono belkowany strop i dach typu \u201enamiotowego\u201d, kryty blach\u0105 cynkow\u0105, a na szczycie wystawiono wie\u017cyczk\u0119 z krzy\u017cem i sygnaturk\u0105. Ju\u017c w pierwszej po\u0142owie 1901 r. krakowska kuria biskupia wyrazi\u0142a ks. Sobierajskiemu z tego powodu \u201ewdzi\u0119czno\u015b\u0107 i uznanie\u201d i po zbadaniu sprawy na miejscu zezwoli\u0142a na uznanie kaplicy za publiczn\u0105, tzn. dost\u0119pn\u0105 dla og\u00f3\u0142u wiernych. 10 czerwca 1901 r. biskup krakowski, kardyna\u0142 Jan Puzyna wyda\u0142 indult zezwalaj\u0105cy na odprawianie w kaplicy mszy \u015bwi\u0119tej, a 22 czerwca uroczy\u015bcie po\u015bwi\u0119cono kaplic\u0119, kt\u00f3ra zachowuj\u0105c swe dawne wezwanie \u015bw. Marii Magdaleny, s\u0142u\u017cy\u0107 teraz mog\u0142a mieszka\u0144com Witkowic i G\u00f3rki Narodowej. Ks. Sobierajski zadba\u0142 te\u017c o wyposa\u017cenie wn\u0119trza. Sprowadzi\u0142 z Rzymu kopi\u0119 cudownego wizerunku Matki Bo\u017cej Nieustaj\u0105cej Pomocy, wykonan\u0105 w Rzymie i po\u015bwi\u0119con\u0105 przez papie\u017ca Leona XIII.
\n\"kaplica_oltarz_2001r\"<\/a>W pracowni stolarsko-rze\u017abiarskiej w Poroninie zam\u00f3wi\u0142 o\u0142tarz z drzewa sosnowego, wykonany wed\u0142ug projektu znanego architekta Edgara Kovatsa (p\u00f3\u017aniejszego profesora i rektora Politechniki Lwowskiej). W o\u0142tarzu tym umieszczono przywieziony z Rzymu obraz oraz jako jego zas\u0142on\u0119 obraz \u015bw. Marii Magdaleny. W podokiennych niszach kaplicy znalaz\u0142y si\u0119 cztery malowane figury: Naj\u015bw. Serca Jezusa, NMP z Lourdes, \u015bw. J\u00f3zefa i \u015bw. Antoniego.
\nOdt\u0105d kaplica, nale\u017c\u0105ca do parafii w Zielonkach, sta\u0142a si\u0119 miejscem regularnej dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej ksi\u0119\u017cy parafialnych, jakkolwiek sprawowano tu liturgi\u0119 tylko w niekt\u00f3re niedziele i \u015bwi\u0119ta oraz przy szczeg\u00f3lnych okazjach. Wa\u017cn\u0105 rol\u0119 odegra\u0142a na pocz\u0105tku pierwszej wojny \u015bwiatowej, kiedy to nadgraniczne wsi, w tym Zielonki, zosta\u0142y ewakuowane i zaj\u0119te przez wojsko. Tamtejszemu proboszczowi, mieszkaj\u0105cemu z konieczno\u015bci w Krakowie, kaplica witkowicka zast\u0119powa\u0142a teraz ko\u015bci\u00f3\u0142 parafialny.
\nBudynek kaplicy nie dozna\u0142 powa\u017cniejszych szk\u00f3d w czasie katastrofalnego wybuchu prochowni w 1927 r. i nadal pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pomocnicz\u0105 w granicach parafii Zielonki. W 1996 r. kaplica zosta\u0142a wpisana do rejestru zabytk\u00f3w. W miar\u0119 przybywania miejscowej ludno\u015bci nie mog\u0142a teraz pomie\u015bci\u0107 wiernych, mimo \u017ce wzniesiono przylegaj\u0105c\u0105 do niej drewnian\u0105 przybud\u00f3wk\u0119 z male\u0144ka zakrysti\u0105. Gdy za\u015b na Bo\u017ce Narodzenie 2000 r. utworzona zosta\u0142a w Witkowicach osobna parafia, zabytkowa kaplica \u015bw. Marii Magdaleny sta\u0142a si\u0119 ko\u015bcio\u0142em parafialnym, teraz ju\u017c stanowczo zbyt ciasnym dla nowej wsp\u00f3lnoty wiernych. Dlatego te\u017c podj\u0119to budow\u0119 nowego ko\u015bcio\u0142a. Przygotowany projekt architektoniczny przewidywa\u0142 w\u0142\u0105czenie zabytkowej kaplicy do g\u0142\u00f3wnego korpusu \u015bwi\u0105tyni. Tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o i XVII-wieczna o\u015bmiok\u0105tna budowla, dot\u0105d wolno stoj\u0105ca, sta\u0142a si\u0119 niejako boczn\u0105 kaplic\u0105 ko\u015bcio\u0142a w pocz\u0105tku XXI w. Zachowa\u0142a przy tym sw\u00f3j dawny kszta\u0142t i wystr\u00f3j wn\u0119trza. Tym bardziej, jako cenny zabytek, zas\u0142uguje na opiek\u0119. W 2001 r. profesjonalna pracownia konserwatorska dokona\u0142a odnowienia drewnianego o\u0142tarza kaplicy, a w 2008 r. odrestaurowano jej strop, dach i niekt\u00f3re detale architektoniczne, mi\u0119dzy innymi barokowy portal.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od 1675 r. posiadaczem wsi kapitulnej Witkowice by\u0142 kanonik Jan Chryzostom Bodzenta (Bodzanta) herbu Szeliga (1615-1678). W Witkowicach gospodarowa\u0142 tylko trzy lata. Zmar\u0142 bowiem 2 kwietnia 1678 r. i pochowany zosta\u0142 w ko\u015bciele kamedu\u0142\u00f3w na Bielanach, gdzie ma skromn\u0105 tablic\u0119 … Czytaj dalej →<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-167","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-historia"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=167"}],"version-history":[{"count":14,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":578,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/167\/revisions\/578"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=167"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=167"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/parafiawitkowice.krakow.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=167"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}